Zoox bakal mula kenakan tambang di Las Vegas, tetapi kisah lebih besar ialah peraturan Robotaxi
Kalau tengok Zoox sekali imbas, perkara paling mudah untuk dijadikan tajuk memang jelas: Robotaxi ini tiada stereng, tiada tempat pemandu biasa dan penumpang duduk berhadapan. Tetapi apabila Zoox mula mengenakan tambang, cerita yang lebih besar sebenarnya bukan lagi rupa kenderaan itu.
Zoox, syarikat pemanduan autonomi milik Amazon, merancang untuk memulakan perjalanan berbayar di Las Vegas pada 10 Ogos waktu tempatan. Perkhidmatan yang sebelum ini membawa penumpang secara percuma akan mula menggunakan struktur tambang berasaskan kadar asas, masa dan jarak perjalanan.
Ini menandakan satu langkah penting ke arah operasi komersial. Namun, perkara yang lebih menarik ialah bagaimana pihak berkuasa Amerika Syarikat perlu menyesuaikan peraturan lama kepada sebuah kenderaan yang langsung tidak dibina untuk dipandu manusia.
Peraturan lama menganggap setiap kereta ada pemandu
Robotaxi Zoox bukan kereta biasa yang dipasang sistem autonomi kemudian. Ia dibangunkan dari awal tanpa kedudukan pemandu tradisional. Kabinnya menggunakan tempat duduk yang saling berhadapan dan reka bentuk kenderaan membolehkannya bergerak dalam dua arah.
Di sinilah undang-undang dan piawaian keselamatan mula berdepan masalah. Banyak Federal Motor Vehicle Safety Standards diwujudkan ketika sebuah kereta semestinya mempunyai pemandu, stereng, kawalan brek, cermin dan susun atur kabin konvensional.
National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) kini membenarkan penggunaan komersial terhad menerusi pengecualian sementara Part 555.
Kelulusan itu dihadkan kepada maksimum 2,500 kenderaan bagi setiap tempoh 12 bulan untuk dua tahun akan datang. Zoox juga perlu memenuhi keperluan pelaporan tambahan, termasuk bagi kemalangan dan keadaan kenderaan berhenti secara tidak sesuai di jalan raya.
Jadi, ini bukan bermaksud semua Robotaxi tanpa stereng kini bebas beroperasi di seluruh Amerika. Sebaliknya, ia menunjukkan bagaimana pengawal selia cuba memberi ruang kepada teknologi baharu tanpa melepaskan kawalan keselamatan.
Bila mula kenakan tambang, tanggungjawab juga berubah
Ujian percuma dan perkhidmatan yang menerima bayaran bukan perkara yang sama. Apabila orang ramai membayar untuk menaiki Robotaxi, isu keselamatan terus bersambung kepada tanggungjawab komersial dan undang-undang.
Jika berlaku kemalangan, siapa yang bertanggungjawab? Bagaimana insurans menentukan pihak yang menanggung risiko apabila tiada pemandu? Data apa yang wajib diserahkan kepada pihak berkuasa? Bagaimana kemas kini perisian, panggilan semula dan bantuan jarak jauh dikawal?
Sebab itu kes Zoox boleh menjadi rujukan kepada negara lain. Tiada keperluan untuk menyalin Part 555 bulat-bulat, tetapi negara yang sedang membina kerangka pemanduan autonomi boleh melihat bagaimana Amerika mengendalikan kenderaan yang tidak lagi sesuai dengan andaian peraturan kereta tradisional.
Malah, sistem Amerika sendiri berlapis. Piawaian keselamatan kenderaan dikendalikan di peringkat persekutuan, manakala operasi di jalan raya dan perkhidmatan penumpang masih boleh melibatkan peraturan negeri atau pihak tempatan. Cara pembahagian kuasa ini juga merupakan sebahagian daripada eksperimen regulatori tersebut.
Kenapa Malaysia patut ambil perhatian?
Robotaxi Level 4 tanpa stereng belum akan memenuhi jalan raya Malaysia dalam masa terdekat. Tetapi rangka peraturan biasanya perlu dibina lebih awal daripada teknologi itu sendiri.
Apabila perkhidmatan seperti ini akhirnya tiba, Malaysia perlu menentukan soal kelulusan jenis kenderaan, liabiliti kemalangan, perlindungan insurans, kawasan operasi, bantuan jarak jauh serta hak pihak berkuasa untuk mendapatkan data keselamatan dan rekod kejadian.
Itulah sebabnya perkembangan Zoox di Las Vegas wajar dilihat lebih jauh daripada satu berita teknologi di Amerika. Ia sedang menghasilkan pengalaman sebenar tentang bagaimana sebuah negara menangani Robotaxi komersial yang tidak lagi menyerupai kereta biasa — pengalaman yang boleh menjadi bahan rujukan apabila negara lain mula menulis peraturan mereka sendiri.
Stereng yang hilang memang mudah menarik perhatian, tetapi perubahan peraturan jauh lebih penting. Sebaik sahaja Robotaxi mula mengenakan tambang, isu pemanduan autonomi terus melibatkan liabiliti, insurans, pelaporan dan keselamatan awam. Untuk Malaysia dan negara lain yang masih membentuk peraturan AV, pengalaman Zoox boleh menjadi rujukan yang jauh lebih berguna daripada sekadar melihat sejauh mana kereta itu mampu memandu sendiri.
Bacaan berkaitan
Ikuti Move Auto untuk lebih banyak perkembangan pemanduan autonomi, teknologi automotif dan peraturan yang bakal menentukan bagaimana mobiliti baharu digunakan di jalan raya.
Ulasan
Catat Ulasan