Sebenarnya Kereta Itu Buatan Negara Mana? AS Mahu Ubah Semula Peraturan Automotif USMCA

Sebuah kereta boleh dipasang di Mexico, menggunakan enjin dari Amerika Syarikat, aluminium dari Kanada dan komponen elektronik dari Asia. Jadi kereta itu sebenarnya “buatan Amerika Utara”, “buatan Amerika”, atau sekadar hasil daripada rantaian bekalan global?

Soalan ini semakin penting apabila Amerika Syarikat, Kanada dan Mexico memasuki proses semakan United States-Mexico-Canada Agreement atau USMCA. Sektor automotif sekali lagi menjadi antara isu paling sensitif dalam rundingan tersebut.

Menurut cadangan rundingan AS yang dilaporkan, Washington mahu mengetatkan lagi peraturan asal automotif dengan menaikkan kandungan nilai serantau Amerika Utara daripada 75% kepada 82%. Satu lagi cadangan pula mahu sekurang-kurangnya 50% daripada nilai sesebuah kenderaan datang khusus dari Amerika Syarikat.

Industri automotif sebenarnya tidak semestinya menolak idea untuk meningkatkan pengeluaran di Amerika Utara. Masalah mereka lebih praktikal: rantaian bekalan yang dibina selama puluhan tahun tidak boleh diubah dalam masa beberapa bulan.

Peraturan Sekarang Pun Sudah Ketat

Apabila USMCA menggantikan NAFTA pada 2020, peraturan automotif sebenarnya sudah menjadi jauh lebih ketat. Kereta penumpang dan trak ringan kini perlu mempunyai sekurang-kurangnya 75% kandungan nilai serantau dari Amerika Utara untuk menikmati layanan tarif istimewa di bawah perjanjian tersebut.

Dan kiraannya bukan pada keseluruhan kereta sahaja. Komponen utama seperti enjin, transmisi, badan dan casis, gandar, suspensi, sistem stereng serta bateri canggih, jika berkenaan, turut tertakluk kepada syarat asal serantau.

Pengeluar juga perlu memenuhi syarat sumber Amerika Utara bagi sekurang-kurangnya 70% keluli dan aluminium. Selain itu, sekurang-kurangnya 40% daripada nilai kereta penumpang perlu datang daripada aktiviti pengeluaran yang membayar purata gaji asas sekurang-kurangnya AS$16 sejam.

Jadi USMCA bukan sekadar “tiga negara boleh menghantar kereta antara satu sama lain tanpa tarif”. Soalan sebenarnya ialah berapa banyak bahan, buruh, komponen dan aktiviti pengeluaran sesebuah kereta benar-benar berasal dari Amerika Utara.

Amerika Mahu Definisi Itu Jadi Lebih Ketat

Cadangan terbaru AS mahu menaikkan kandungan nilai serantau Amerika Utara daripada 75% kepada 82%. Tetapi syarat yang mungkin lebih besar kesannya ialah cadangan supaya sekurang-kurangnya 50% nilai sesebuah kenderaan datang khusus dari Amerika Syarikat.

Kalau dilaksanakan, ini akan mengubah cara USMCA melihat sesebuah kereta. Sekarang, fokus utamanya ialah jumlah nilai yang datang daripada Amerika Syarikat, Kanada dan Mexico secara keseluruhan. Cadangan baharu pula mula bertanya: berapa banyak daripada nilai itu benar-benar datang dari Amerika Syarikat sendiri?

Namun satu perkara perlu dijelaskan. Angka 82% dan 50% itu masih cadangan rundingan, bukannya peraturan baharu yang sudah berkuat kuasa.

Jadi belum tepat untuk mengatakan kereta yang dipasang di Mexico tiba-tiba sudah tidak dianggap sebagai produk Amerika Utara.

Pengeluar Risau Tentang Kelajuan Perubahan

Pengeluar besar Amerika sebenarnya sudah lama menyokong kerangka USMCA dan usaha mengukuhkan pengeluaran di Amerika Utara. Masalahnya ialah seberapa cepat peraturan itu mahu diubah.

Sebuah kereta moden boleh mempunyai ribuan komponen. Di belakang setiap komponen pula mungkin terdapat bahan mentah, elektronik, semikonduktor, acuan, logistik dan beberapa lapisan pembekal.

Jika syarat kandungan serantau dinaikkan secara mendadak dan pada masa sama diperkenalkan syarat baharu 50% kandungan AS, pengeluar perlu menyemak semula hampir seluruh rantaian bekalan mereka.

Pengeluar Detroit dilaporkan bimbang perubahan seperti itu boleh menambah sekurang-kurangnya AS$2 bilion kos setahun bagi setiap syarikat. Sebab itu pendirian mereka kadang-kadang nampak seperti bercanggah.

Mereka bukan berkata, “Kami tidak mahu lebih banyak pengeluaran di Amerika.” Sebaliknya, mesej mereka lebih kurang begini: “Kalau mahu tambah kandungan tempatan, beri kami masa untuk ubah sistem.”

Kenapa Mexico Sangat Penting?

Industri automotif Amerika Utara sudah lama tidak beroperasi sebagai tiga industri negara yang berasingan. Sebuah kereta mungkin dipasang di Mexico menggunakan enjin dari Amerika Syarikat dan bahan dari Kanada sebelum dihantar semula ke pasaran AS.

Sesetengah komponen pula boleh merentas sempadan Amerika Syarikat, Kanada dan Mexico beberapa kali sebelum akhirnya menjadi sebahagian daripada kereta siap. Itulah sebabnya USMCA diwujudkan sebagai satu sistem serantau yang sangat bersepadu.

Tetapi Washington kini semakin bimbang apabila lebih banyak komponen dari luar rantau, termasuk China dan negara Asia lain, masuk ke dalam rantaian pengeluaran Amerika Utara dan akhirnya menjadi sebahagian daripada kenderaan yang masih menikmati manfaat USMCA.

Data USTR bagi 2026 turut menonjolkan perubahan ini, termasuk penurunan bahagian nilai tambah AS dalam sebahagian eksport peralatan pengangkutan Mexico ke Amerika Syarikat, manakala nilai tambah dari China meningkat.

Ini tidak bermaksud Mexico sekadar “mencuci” produk China untuk masuk ke Amerika. Tetapi dari sudut dasar AS, ia menimbulkan persoalan: kalau tujuan USMCA ialah mengukuhkan pengeluaran Amerika Utara, berapa banyak kandungan dari luar rantau masih patut menikmati manfaat sistem tersebut?

Komponen China Mungkin Jadi Sasaran Lebih Besar

Sebab itu semakan peraturan automotif USMCA bukan semata-mata isu Amerika Syarikat dan Mexico. China turut berada di belakang perbincangan ini.

Era EV menjadikan bateri, elektronik kuasa, semikonduktor, motor dan bahan kritikal jauh lebih penting dalam nilai sesebuah kereta. Banyak rantaian bekalan ini pula masih berkait rapat dengan Asia, khususnya China.

Jika Washington mengetatkan peraturan dengan ketara, pengeluar mungkin mempunyai dua pilihan utama. Pertama, memindahkan lebih banyak sumber dan pengeluaran ke Amerika Syarikat, Kanada atau Mexico.

Kedua, untuk sesetengah model, mereka mungkin memilih untuk tidak lagi mengejar kelayakan USMCA dan terus membayar tarif jika kos menyusun semula keseluruhan rantaian bekalan menjadi lebih tinggi.

Di sinilah dasar perdagangan menjadi rumit. Kalau peraturan terlalu longgar, matlamat mengukuhkan pengeluaran serantau mungkin tidak tercapai. Kalau terlalu ketat pula, pengeluar mungkin merasakan manfaat tarif itu tidak lagi berbaloi dengan kos pematuhan.

USMCA Belum Tamat

Satu lagi perkara yang mudah disalah faham ialah USMCA tidak tamat secara tiba-tiba pada 1 Julai 2026. Apa yang berlaku ialah perjanjian itu memasuki proses semakan enam tahun yang memang sudah ditetapkan sejak awal.

Amerika Syarikat tidak bersetuju untuk terus melanjutkannya selama 16 tahun di bawah syarat sedia ada, jadi ketiga-tiga negara akan meneruskan semakan tahunan. Jika mereka tidak mencapai persetujuan untuk lanjutan jangka panjang, USMCA secara teori boleh tamat pada 2036.

Jadi ini bukan bermaksud perdagangan bebas Amerika Utara akan berhenti esok. Ia lebih seperti tiga rakan kongsi duduk semula selepas enam tahun dan berkata: “Kita masih mahu terus bekerjasama, tetapi sudah tiba masa untuk bincang semula peraturannya.”

Dan sektor automotif nampaknya akan menjadi antara bahagian paling sukar untuk dirunding.

Kenapa Malaysia Patut Ambil Tahu?

Sekilas pandang, isu ini mungkin nampak jauh dari Malaysia. Tetapi ia mencerminkan satu perubahan yang lebih besar dalam industri automotif global.

Dulu, pengeluar banyak menumpukan kepada lokasi pengeluaran paling murah. Sekarang kerajaan pula semakin banyak bertanya soalan strategik: cip datang dari mana? Siapa menghasilkan bateri? Bahan kritikal diproses di negara mana? Berapa banyak rantaian bekalan dikawal oleh pesaing geopolitik?

Kereta kini bukan lagi sekadar produk industri. Ia sudah menjadi sebahagian daripada dasar industri, keselamatan rantaian bekalan dan geopolitik.

Trend ini juga penting untuk Malaysia dan Asia Tenggara. Jika rantaian bekalan automotif global terus disusun semula, Malaysia boleh menjadi lebih relevan dalam bidang semikonduktor, elektronik, komponen automotif serta sebahagian rantaian bekalan bateri.

Pandangan Move Auto

Bahagian paling menarik dalam perdebatan USMCA kali ini ialah hampir semua pihak berkata mereka menyokong “pengeluaran Amerika Utara”. Kerajaan AS mahu lebih banyak nilai, pelaburan dan pengeluaran kekal di rantau itu, khususnya di Amerika Syarikat. Pengeluar pula tidak menolak matlamat tersebut.

Masalahnya, rantaian bekalan automotif tidak boleh dipindahkan hanya kerana satu angka baharu dimasukkan dalam peraturan.

Jadi pertikaian sebenar bukanlah sama ada pengeluaran perlu menjadi lebih tempatan. Soalannya ialah: berapa tempatan baru dianggap cukup tempatan?

Kalau sebuah kereta dipasang di Mexico, menggunakan enjin AS, aluminium Kanada dan elektronik Asia, di mana sebenarnya garis itu patut dilukis?

Mengubah garis itu hanya beberapa mata peratusan pun boleh menentukan ke negara mana berbilion dolar pelaburan automotif akan pergi.

Apa yang kelihatan seperti peraturan teknikal mengenai asal produk sebenarnya ialah perebutan untuk menentukan peta baharu industri automotif Amerika Utara.

---

Bacaan Lanjutan

• EV Sama, Subsidi Berbeza: Kenapa Hyundai KONA Electric Kini Layak Terima £3,750 di UK?
• Daripada Impian Kereta Solar kepada Insolvensi Kali Kedua: Kenapa Sono Motors Masih Tidak Mampu Bertahan?

---

Ikuti Move Auto untuk berita industri automotif global, perkembangan rantaian bekalan, dasar EV dan trend pembuatan.